Al bijna twee decennia geldt Google Analytics als de onbetwiste standaard voor het meten van websitebezoek. Het was een deal met de duivel die we massaal accepteerden. In ruil voor gratis statistieken gaven we onze bezoekersdata aan de grootste advertentiemonopolist ter wereld. Met de komst van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) (de strenge Europese privacywetgeving) en de chaos rondom de overstap naar Google Analytics 4 brokkelt deze hegemonie echter in rap tempo af. Binnen de EuroStack is er een duidelijke tegenbeweging zichtbaar. Een van de meest prominente spelers die bewijst dat webanalyse privacyvriendelijk, elegant en uiterst effectief kan zijn, is het van oorsprong Estse Plausible Analytics.
De transitie van Google Analytics naar Plausible is niet alleen een ethische of juridische keuze, met het oog op databescherming. Het is in de eerste plaats een technische upgrade voor je website. Grote techbedrijven harken graag zoveel mogelijk data. Het script van Google Analytics weegt al snel zo 45 kilobyte. Het laadt een aanzienlijke hoeveelheid extra JavaScript in om gebruikers over het hele web te profileren. Het tracking-script van Plausible is daarentegen extreem gestroomlijnd. Het is kleiner dan 1 kilobyte. Dat is minder dan 170 keer zo klein. Een lichter script betekent direct snellere laadtijden, een betere mobiele gebruikerservaring en een hogere score in de Core Web Vitals van Google. Dat is indirect weer gunstig voor je vindbaarheid in zoekmachines. Logisch ook.
Plausible Analytics
Google Analytics identificeert unieke bezoekers door trackingcookies in de browser te plaatsen. Plausible gebruikt geen cookies en slaat geen enkel persistent identificatiemiddel op. Het platform genereert een dagelijks wisselende cryptografische hash op basis van het IP-adres en de user-agent van de bezoeker. Hiermee kan het platform gedurende één kalenderdag zien of een bezoeker uniek is, zonder dat het IP-adres ooit herleidbaar of permanent wordt opgeslagen in een database. Na 24 uur verloopt de hash. De bezoeker is voor het systeem weer volledig nieuw.
Sinds de invoering van de AVG in Europa moeten websites expliciet toestemming vragen voor het plaatsen van trackingcookies. Dit heeft geleid tot de alom gehate cookiebannermoeheid. Omdat Plausible geen persoonsgegevens verzamelt, verwerkt of opslaat, voldoet het direct volledig aan de wetgeving. Je hebt simpelweg geen banner nodig voor deze geanonimiseerde en zuivere data. De statistieken van Google Analytics 4 zijn tegenwoordig voor bijna de helft gebaseerd op schattingen en gemodelleerde data, met een ruime foutmarge door weigerende bezoekers. Plausible registreert geen persoonlijke details, maar telt wel accuraat elke paginalading. De statistieken zijn hierdoor ironisch genoeg veel betrouwbaarder dan die van Google.
Plausible is een Europees bedrijf en maakt uitsluitend gebruik van Europese cloudinfrastructuur, met name de servers van het Duitse Hetzner. Hierdoor valt de data niet onder de Amerikaanse FISA-wetgeving (de wetgeving die Amerikaanse inlichtingendiensten het recht geeft om data op te eisen). Dit risico leidde er eerder al toe dat privacytoezichthouders in onder andere Oostenrijk, Frankrijk en Denemarken het gebruik van Google Analytics in de praktijk illegaal verklaarden.
Plausible is een open-sourceproduct
Google Analytics is gratis omdat jij het product bent. De data die Google verzamelt op miljoenen websites wereldwijd wordt gebruikt om hun advertentieprofielen te verrijken. Plausible doorbreekt dit businessmodel door een transparant, op abonnementen gebaseerd model te hanteren vanaf 9 dollar per maand. Je betaalt voor de serverkracht die nodig is om jouw analytics te verwerken. Hiermee koop je de absolute garantie dat jouw data nooit zal worden doorverkocht, geanalyseerd of gebruikt voor advertentiedoeleinden.
Plausible begon in 2019 als een soloproject van de Estse softwareontwikkelaar Uku Täht. Toen de groei stagneerde op 400 dollar aan maandelijkse inkomsten, zocht hij versterking bij privacyactivist Marko Saric. Samen transformeerden ze Plausible tot een volledig open-sourceproduct. Vandaag de dag is Plausible uitgegroeid tot een winstgevend, onafhankelijk miljoenenbedrijf. Ze hanteren een bewuste filosofie van rustig groeien met onder andere een vierdaagse werkweek. Juist omdat er geen hongerige durfinvesteerders aan boord zijn, kan Plausible trouw blijven aan de ideologische kern. Dat gelooft inmiddels niemand meer van de Amerikaanse giganten, maar hier werkt het echt.
De broncode van Plausible is volledig openbaar onder de sterke AGPLv3-licentie. Dit betekent dat de beloftes geverifieerd kunnen worden door onafhankelijke partijen. Bovendien stelt het ontwikkelaars in staat om Plausible volledig gratis op hun eigen infrastructuur te hosten. Wie bang is voor platformafhankelijkheid, hoeft dus niet op glad ijs te gaan staan.
Plausible is bewust geen alleskunner. Grote marketingteams die diepgaande cohortanalyses, geavanceerde e-commercefunnels of directe integratie met Google Ads-campagnes nodig hebben, zullen Plausible te beperkt vinden. Plausible focust op geaggregeerde trends, niet op het individuele klikgedrag van specifieke personen.
Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten, en dat geldt ook voor bedrijven die blind op Google blijven leunen terwijl de privacywetgeving steeds strenger wordt. Onder de streep bewijst Plausible dat de onafhankelijke Europese weg niet alleen een morele plicht is, maar simpelweg een beter product oplevert. Is het een utopie om te denken dat we volledig zonder Google kunnen?