In mei 2026 adviseerde de Voorlichtingsraad het kabinet om de aanwezigheid van de Nederlandse overheid op X drastisch af te bouwen. Dit besluit volgt op een eerdere beslissing uit 2025 toen de politieke leiding nog besloot te blijven op het platform dat destijds al zuchtte onder desinformatie en polarisatie. De werkelijkheid achter deze trage aftocht legt een dieper maatschappelijk probleem bloot. Terwijl het bedrijfsleven en de burger de digitale deuren van platforms als X al jaren geleden achter zich hebben dichtgetrokken, bleef de overheid daar plichtsgetrouw zenden tussen de complotdiscussies door. Grote adverteerders en multinationals verlieten het medium massaal vanwege risico’s rondom de veiligheid van hun merknaam (het risico dat een bedrijfslogo naast extremistische of onjuiste content verschijnt). De interactie voor reguliere bedrijven verschoof naar puur reactieve klantenservice of naar alternatieven zoals Instagram.
Dat de overheid überhaupt zo lang is blijven hangen op een platform dat door het grote publiek is verlaten heeft een duidelijke oorzaak. Instanties hebben de afgelopen 15 jaar hun complete digitale crisisinfrastructuur (zoals updates bij rampen, politieberichten en weeralarmen) om X heen gebouwd. Het kost jaren om dit juridisch en technisch te verhuizen naar een ander platform. Bovendien is het medium voor journalisten en politiek analisten nog altijd de primaire nieuwsticker. De overheid communiceert daar dus niet zozeer met de burger, maar met de media die het publiek moeten informeren. Dit verklaart de paradoxale situatie waarin officiële instanties statige persberichten publiceren in een omgeving die gedomineerd wordt door geautomatiseerde accounts en gepolariseerde gebruikers. Een update over een vernieuwde fietstunnel wordt binnen 3 minuten omgedoopt tot een kwaadaardige controlepost en de wethouder krijgt beschuldigingen van tribunalenwaardig gedrag naar het hoofd geslingerd. De ambtenaar klikt ondertussen op verzenden en sluit de laptop in de veronderstelling dat de burger is geïnformeerd.
Deze institutionele traagheid zorgt nu voor een massale migratie naar LinkedIn. Maar in plaats van zich aan te passen aan de wetten van die specifieke omgeving neemt de publieke sector de eigen overheidscultuur gewoon met zich mee. Het platform verandert daardoor in een digitaal overheidsloket. Ambtenaren gebruiken de feed als een soort veredelde Staatscourant waarin zij elkaars berichten over transformaties in de semipublieke sector liken en elkaar feliciteren met promoties. Het resultaat is een netwerk gedomineerd door een jargon dat buiten de bestuurlijke bubbel door niemand wordt begrepen.
Dit fenomeen versterkt de facebookificatie van LinkedIn, een proces waarbij het algoritme is aangepast om de tijd die een gebruiker op een post doorbrengt en emotionele interactie te belonen. Dit leidde tot een wildgroei aan persoonlijke anekdotes en emotionele verhalen. Grote bedrijven en experts haken hierdoor af op het gebied van actieve discussie. Volgens data uit recente analyses bereikt een organische post (een onbetaald bericht op de feed) tegenwoordig gemiddeld nog maar tussen de 3% en 12% van de eigen volgers. Omdat het bereik drastisch is ingeperkt ten gunste van virale of hyperpersoonlijke content loont het voor serieuze bedrijven simpelweg niet meer om diepgaande kennis gratis te delen. Zij verleggen hun focus naar besloten netwerken, eigen onderzoeksrapporten en gerichte e-mailmarketing.
Wat je hier ziet is de definitieve fragmentatie van het internetlandschap. Het bedrijfsleven rationaliseert en trekt kapitaal en aandacht weg wanneer een platform geen kwalitatieve leads of veilige advertentieruimte meer biedt. De overheid opereert echter niet op basis van winst of efficiëntie, maar op basis van systemen en democratische verplichtingen. Zij verlaat het zinkende schip pas als de formele besluitvorming is afgerond en er een officieel alternatief is. Tot die tijd blijft de ambtenaar plichtsgetrouw typen in de echokamer voor een publiek dat er niet is, via een medium dat kapot is, om een vinkje te zetten op een lijstje dat er niet toe doet.