De software-industrie beleeft op dit moment een lachwekkende Bob Rossificatie (de trend waarbij complexe vaardigheden worden gereduceerd tot een simpele amateurcursus). LinkedIn en X stromen over van de succesverhalen van Vibe Coders (mensen die enkel met behulp van AI kunnen programmeren) die claimen dat ze in 14 dagen met nul euro aan financiering een volwaardig alternatief voor een miljardenplatformen hebben gebouwd. De bijgevoegde schermafbeeldingen zien er gelikt uit, de interfaces glimmen en de knoppen werken. Het idee dat je met een paar slimme instructies in een AI-tool de gevestigde techreuzen op de knieën krijgt, getuigt echter van een gigantisch gebrek aan inzicht in wat softwareontwikkeling en ondernemerschap daadwerkelijk inhouden. De makers van deze snelle applicaties verwarren de democratisering van de penseelstreek met het beheersen van het echte vakmanschap. Ze kopiëren de voorgevel, maar ze hebben geen flauw idee van de enorme machine die daarachter draait.
Wie naar een digitaal formulier of een simpele applicatie kijkt, ziet in de eerste plaats een invulveld, een volgende-knop en een database die de antwoorden opslaat. Dit is de bovenkant van de ijsberg, oftewel de 10% applicatie. Wat in een weekend in elkaar wordt geklikt met populaire hulpprogramma’s, valt in de praktijk na twee weken onherroepelijk uit elkaar omdat de resterende 90% aan de achterkant volledig ontbreekt. Een volwassen platform heeft te maken met duizenden microconflicten, uitzonderingen en infrastructurele wetmatigheden die gaandeweg met bloed, zweet en miljoenen aan investeringen zijn opgebouwd.
Neem de enorme uitdaging van data-ontvangst en e-mailbezorging. Een formulier is waardeloos als de ingevulde gegevens nergens aankomen. Als 10000 mensen tegelijkertijd een formulier invullen en er moet direct een notificatie naar de beheerder uit, dan belandt zo een bericht bij amateursoftware vrijwel direct in de spammap van grote e-mailproviders. Gevestigde platformen hebben volledige teams die zich bezighouden met de reputatie van netwerkadressen en ingewikkelde beveiligingsprotocollen (de technische afspraken die misbruik en namaak van e-mailadressen tegengaan). Eén enkele spammelding en de hele tweeweekse startup ligt direct op zijn gat.
Daarnaast is er de kwestie van schaalbaarheid en databetrouwbaarheid op de milliseconde. In maar liefst 95% van de gevallen overleeft een simpele applicatie de eerste de beste piekbelasting niet. Wat gebeurt er als een formulier viraal gaat en 500 mensen exact op hetzelfde moment op verzenden drukken? Er ontstaan direct databaseconflicten waarbij gegevens elkaar overschrijven of blokkeren. Grote techbedrijven hebben jarenlang gesleuteld aan intern gegevensbeheer en offline-synchronisatie om te zorgen dat er nooit data verloren gaat, ook niet als een gebruiker in een rijdende trein zit en de internetverbinding halverwege wegvalt. Een snelle AI-kopie crasht onmiddellijk bij dergelijke netwerkfrictie.
Bovendien draait software nooit in een isolement, maar leeft het bij de gratie van koppelingen met grote klantbeheersystemen en automatiseringstools. Die externe koppelvlakken veranderen continu. Gevestigde platformen onderhouden een kostbare infrastructuur die deze wijzigingen onzichtbaar opvangt. Als een grote Amerikaanse leverancier van klantbeheersoftware vannacht een update doorvoert, breekt bij de AI-startup de koppeling direct af, terwijl de enterprise-software de klap moeiteloos opvangt.
De techamateurs negeren daarnaast een belangrijk sociologisch principe dat bekendstaat als Chestertons hek (de filosofische wijsheid dat je een barrière pas mag slopen als je weet waarom deze er ooit is neergezet). Veel schijnbaar onlogische frictie of ingewikkelde stappen in een bestaand product zitten er met een dwingende reden. Vaak is dat om te voldoen aan strikte toegankelijkheidseisen voor blinden en slechtzienden, of omdat een grote zakelijke klant met 50000 werknemers een specifieke veiligheidscontrole eist.
Wanneer je met een slimme computerassistent een applicatie kopieert, los je wellicht een oppervlakkige irritatie op, maar je lost geen fundamenteel marktprobleem op. Je hebt een schilderijtje gemaakt dat leuk staat in de huiskamer, maar zodra je ermee naar de poort van de zakelijke markt loopt, word je direct weggestuurd. Niet omdat de voorkant er niet mooi uitziet, maar omdat de achterkant van het canvas van nat karton is. Echt ondernemerschap begint bij de diepe, saaie en complexe frictie van databeheer, wetgeving en schaalbaarheid, en dat laat zich nu eenmaal niet vangen in een vlotte instructie van twee weken.