Terwijl de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth in Washington verkondigt dat het Iraanse regime op instorten staat en Donald Trump via sociale media triomfantelijke taal uitslaat over de totale dominantie van de Verenigde Staten lijkt de werkelijkheid in het Midden Oosten een gevaarlijker pad te volgen. De focus van de wereld ligt op de raketinslagen in Teheran en de Amerikaanse vliegdekschepen in de Perzische Golf maar de echte sleutel tot dit conflict ligt in Ankara. Turkije is de enige speler die het machtsvertoon van de as Washington Tel Aviv effectief kan dwarsbomen en de manier waarop Trump momenteel de Koerdische kaart speelt zou wel eens de grootste strategische blunder van deze eeuw kunnen worden.
De Amerikaanse strategie leunt zwaar op het destabiliseren van Iran van binnenuit. Omdat Trump een grootschalige invasie met tienduizenden grondtroepen politiek niet kan verkopen in een land dat oorlogsmoe is wordt er gekeken naar lokale bondgenoten. Hier komen de Koerdische milities in beeld. Voor de Verenigde Staten en Israël zijn zij de ideale proxy om een tweede front te openen in het westen van Iran. Het bewapenen van deze groepen is echter een directe oorlogsverklaring aan het adres van de Turkse nationale veiligheid. President Erdogan heeft herhaaldelijk laten zien dat hij geen enkele vorm van een bewapende Koerdische entiteit aan zijn grenzen tolereert. Voor Turkije is een versterkte Koerdische militie een groter gevaar dan een verzwakt Iran.
De kracht van Turkije wordt in het Westen stelselmatig onderschat. We hebben het hier niet over een hulpbehoevende bondgenoot maar over een regionale supermacht met een hypermoderne defensie industrie die inmiddels nagenoeg onafhankelijk van Amerikaanse technologie opereert. Met de inzet van eigen stealth jagers en geavanceerde onbemande systemen beschikt Ankara over een militair apparaat dat meer actuele gevechtservaring heeft dan welk ander land in de regio ook. Turkije beheert bovendien de vitale toegangswegen tussen Europa en Azië en controleert de Bosporus. Een directe militaire confrontatie met Turkije is voor de Verenigde Staten onmogelijk zonder de NAVO volledig op te blazen.
Het scenario voor een escalatie ligt pijnlijk duidelijk op tafel. Als de Verenigde Staten en Israël de Koerden blijven gebruiken als instrument om Iran te knieval te dwingen kan Turkije besluiten om de rollen om te draaien. We zien nu al dat de Turkse inlichtingendiensten nauwer gaan samenwerken met regionale spelers die de Amerikaanse invloed willen beperken. De vrees voor een incident onder valse vlag is hierbij zeer reëel. Een aanval op Turks grondgebied die wordt toegeschreven aan Iran maar in werkelijkheid is gefaciliteerd door actoren die de NAVO in het conflict willen dwingen zou de vlam in de pan kunnen doen slaan. De ironie is dat Turkije in zo een scenario waarschijnlijk niet de kant van de Verenigde Staten zal kiezen maar juist een eigen koers zal varen die de belangen van Israël direct schaadt.
Trump bevindt zich in een klassieke catch 22 situatie. Hij heeft de Koerden nodig om Iran zonder eigen grondtroepen te verslaan maar door hen te steunen verliest hij Turkije. Tegelijkertijd heeft hij door het conflict over Groenland zijn Europese partners van zich vervreemd waardoor hij diplomatiek op een eiland staat. De olie en gasprijzen schieten omhoog door de blokkades in de regio en de financiering uit de Arabische wereld blijft uit omdat men daar vreest voor een totale regionale vuurzee. Het beeld van een overwinning dat in de Amerikaanse media wordt geschetst is een dun laagje chroom over een roestend beleid.
Als Turkije besluit dat hun geduld op is kunnen zij de logistiek van de Verenigde Staten in het Midden Oosten binnen enkele uren lamleggen door het luchtruim te sluiten en de bases te blokkeren. Israël zou dan plotseling oog in oog kunnen komen te staan met een professioneel leger dat niet alleen technisch gelijkwaardig is maar ook de geopolitieke troeven in handen heeft om de regio voor decennia te hertekenen. De arrogantie waarmee Washington momenteel over het schaakbord beweegt negeert de koning in de hoek van het bord en die koning spreekt Turks.
Het is een gevaarlijk spel waarbij de inzet niet alleen het regime in Teheran is maar de stabiliteit van de gehele wereldorde. Mocht er een aanval op Turkije plaatsvinden dan zal de wereld met ingehouden adem kijken of de NAVO daadwerkelijk artikel 5 activeert of dat dit het moment is waarop het bondgenootschap definitief uit elkaar valt onder de druk van Trumps eigenzinnige buitenlandbeleid. Voorlopig lijkt Iran verre van verslagen en is het juist Turkije dat bepaalt hoe lang de Amerikaanse aanwezigheid in de regio nog houdbaar is.
Typify 