Er zijn in Nederland weinig politici die zo polariserend zijn als Sylvana Simons. En misschien zegt dat niet zozeer iets over haar, maar over het land waarin ze haar strijd voert. Want wie haar loopbaan volgt, ziet een vrouw die zich, tegen alle verwachtingen in, telkens opnieuw uitvindt. Van televisiepersoonlijkheid tot parlementariër, van entertainer tot emancipatiestrijder. Sylvana Simons is een van de weinigen die nooit haar kompas verliest, ook niet wanneer de storm in haar gezicht blaast.
Haar verhaal begint niet in de Kamer, maar op het podium. In de jaren negentig was ze een vertrouwd gezicht op televisie. Ze presenteerde populaire programma’s en werd al snel een van de herkenbaarste vrouwen van kleur in de Nederlandse media. Dat was een tijd waarin diversiteit op televisie eerder uitzondering dan norm was. Voor veel jonge zwarte Nederlanders was haar aanwezigheid op het scherm een bevestiging dat ze ook gezien konden worden. Wat toen vooral bewondering opriep, veranderde later in iets wat in Nederland vaak optreedt bij uitgesproken vrouwen met een mening, laat staan bij vrouwen van kleur.
Toen Sylvana Simons zich uitsprak over racisme, over ongelijkheid en over de blinde vlekken in de Nederlandse samenleving, kreeg ze de volle laag. Niet alleen kritiek, maar haat. De digitale steniging die volgde, ging veel verder dan politiek meningsverschil. Het was een aanval op haar bestaan, haar identiteit en haar recht om te spreken. Toch koos ze niet voor zwijgen of vluchten. Ze besloot juist politiek te worden.
Met de oprichting van Bij1 bracht ze iets nieuws in het politieke landschap. Een partij die niet draait om compromissen, maar om principes. In een tijd waarin veel partijen kleurloos proberen te blijven, kiest Bij1 juist expliciet kleur. Voor gelijkwaardigheid, voor antiracisme, voor inclusie. En of men het nu eens is met haar standpunten of niet, niemand kan ontkennen dat ze een stem heeft gegeven aan groepen die jarenlang niet gehoord werden.
Wat Sylvana bijzonder maakt, is niet alleen haar boodschap, maar haar moed om die te blijven herhalen, ook als de wereld liever wegkijkt. Ze is een vrouw die weet dat verandering traag is, maar die niet opgeeft omdat de massa haar uitlacht of verafschuwt. Ze heeft geleerd om kracht te putten uit weerstand. Waar anderen in de politiek vaak draaien en nuanceren om electoraal te overleven, blijft zij recht overeind staan, soms alleen, maar altijd trouw aan haar overtuiging.
Haar optreden in de Kamer is vaak scherp, soms confronterend, maar altijd weloverwogen. Ze spreekt met een kalmte die contrasteert met de storm die om haar heen woedt. In haar woorden zit niet alleen strijd, maar ook empathie. Ze verdedigt de idealen van mensen die vaak geen microfoon krijgen, en dat doet ze zonder zich te verliezen in populisme.
Dat is wat haar uiteindelijk uniek maakt in de Nederlandse politiek. Niet haar huidskleur, niet haar afkomst, maar haar onwrikbare geloof dat rechtvaardigheid iets is waar je voor moet blijven vechten, ook als het je duur komt te staan. Ze is niet de makkelijkste politicus om van te houden, maar juist dat maakt haar echt. Ze speelt geen rol, ze ís haar rol.
Haar partij Bij1 heeft misschien niet de omvang van de gevestigde machten, maar haar invloed is groter dan zetelaantallen doen vermoeden. Ze heeft thema’s als institutioneel racisme, koloniale erfenis en intersectionaliteit op de agenda gezet, niet als modewoorden, maar als noodzakelijke gesprekken. Daarmee heeft ze het debat blijvend veranderd.
De vraag is niet of Sylvana ooit president zou moeten worden, maar wat er zou gebeuren als meer mensen met haar moed zich zouden mengen in het publieke debat. Wat als we niet telkens de boodschapper zouden aanvallen, maar de boodschap serieus zouden nemen. Wat als politiek weer over principes zou gaan in plaats van peilingen.
In een land dat vaak roept dat iedereen gelijk is, maar huivert als iemand dat hardop zegt, is Sylvana Simons een spiegel. Soms ongemakkelijk, soms pijnlijk eerlijk, maar altijd nodig. Ze laat zien dat echte verandering begint bij mensen die durven te blijven staan, ook als niemand klapt.
Sylvana for president is geen slogan, maar een gedachte-experiment. Wat als Nederland bestuurd zou worden door iemand die niet bang is om onrecht te benoemen, iemand die weigert om de zachte leugen boven de harde waarheid te verkiezen. Misschien zou het land dan niet alleen eerlijker worden, maar ook moediger.
En tot die tijd blijft Sylvana Simons gewoon doen wat ze al jaren doet. Tegen alle stromen in, met opgeheven hoofd en een stem die niet zwijgt. Omdat iemand het moet doen. Omdat zwijgen nooit een optie is geweest.
