Nederland stond lange tijd bekend om zijn liefde voor bier en jenever. In Frankrijk hoorde een glas rode wijn bij elke maaltijd. Vandaag ziet het plaatje er totaal anders uit. Jongeren drinken minder, gezondheid is belangrijker geworden en zelfs in wijnland Frankrijk verdwijnen traditionele gewoontes. Alcohol verliest terrein en dat verandert de sociale en culturele beleving van een hele generatie.
In Nederland is de daling duidelijk zichtbaar. Volgens recente cijfers drinken Nederlanders ruim tien procent minder alcohol dan tien jaar geleden. Bier en wijn worden minder gekocht, terwijl sterke dranken nauwelijks groeien. Jongeren kiezen vaker voor frisdrank of alcoholvrije alternatieven. Gezondheid speelt een belangrijke rol. De risico’s van alcoholgebruik zijn bekender dan ooit en campagnes benadrukken dat geen druppel eigenlijk het beste is. Het idee dat een paar glazen per week onschuldig zou zijn is steeds meer achterhaald.
Naast gezondheid speelt ook een culturele verschuiving. Jongeren ontmoeten elkaar online, sporten vaker of zoeken vermaak in festivals en evenementen waar alcohol niet per se centraal staat. De beweging die bekendstaat als sober curious groeit. Steeds meer mensen willen ervaren hoe het is om helderder en energieker te leven zonder drank. Niet uit noodzaak, maar uit nieuwsgierigheid. Dit zorgt voor een bredere acceptatie van alcoholvrije keuzes. Waar je vroeger misschien moest uitleggen waarom je niet dronk, is dat nu steeds normaler geworden.
Frankrijk laat misschien nog wel beter zien hoe groot de verandering is. Daar daalde de wijnconsumptie de afgelopen decennia spectaculair. Waar de Fransen in de jaren zestig dagelijks meerdere glazen dronken, is dat tegenwoordig uitzonderlijk. De consumptie van rode wijn is zelfs met negentig procent gedaald sinds de jaren zeventig. De gevolgen zijn groot. Er is een overschot aan wijn dat soms wordt omgezet in bio-ethanol of waarvoor wijngaarden worden gerooid. In Bordeaux alleen al zijn duizenden hectaren verwijderd en experts verwachten dat dit landelijk nog veel groter kan worden.
De oorzaken zijn divers. Gezondheid speelt ook hier een rol, net als veranderde smaken en economische druk. Jonge Fransen drinken minder, kiezen vaker voor water, fris of alcoholvrije bieren en wijnen. De cultuur van dagelijks een flesje wijn op tafel is verdwenen. Daarbij komt dat campagnes en regelgeving strenger zijn geworden. Reclame voor alcohol wordt beperkt en prijzen zijn gestegen. Ook internationale trends spelen mee. Net als in Nederland wint Dry January aan populariteit en zien jongeren alcohol minder als onderdeel van volwassen worden.
Wat opvalt is dat deze verschuiving niet alleen gaat over gezondheid maar ook over lifestyle. Een generatie die bewust met voeding, sport en mentale gezondheid omgaat, ziet alcohol steeds meer als een obstakel dan als een verrijking. Fabrikanten spelen hierop in met een snel groeiend aanbod van alcoholvrije alternatieven. Van speciaalbier zonder alcohol tot bubbels die niet van champagne te onderscheiden zijn. Wat ooit een niche was is nu een volwaardige markt.
Toch verdwijnt alcohol niet volledig uit het straatbeeld. Voor velen blijft het symbool van gezelligheid en ontspanning. Maar de vanzelfsprekendheid is weg. Alcohol is een keuze geworden, geen verplichting. De sociale druk om mee te drinken neemt af en daarmee groeit de ruimte voor mensen die bewust kiezen om niet te drinken.
De toekomst lijkt te wijzen op een samenleving waarin alcohol een kleinere rol speelt. Nederland en Frankrijk laten zien dat zelfs de diepste tradities kunnen veranderen. Waar eens bier en wijn het middelpunt waren, ontstaat nu een cultuur die meer draait om gezondheid, bewustzijn en diversiteit in keuzes. Alcohol is niet verdwenen, maar wel gedegradeerd van hoofdpersoon naar bijrol.
Typify 